Korku kültürü ile ebeveynlik yapılmaz

Yayın Tarihi: 19 Mart 2023 Pazar 15:08:00

Güncelleme Tarihi: 19 Mart 2023 Pazar 15:08:00

Bir öğretmenin gözünden: Gece saat 03.00'te veliden bir mesaj gelir; anlaşılan stresli ve çatışmalı bir gün geçirilmiş. Çözüm olarak da güvendiği ve fikirlerine inandığı birinden destek almak amaçlı aklına kızının öğretmeni gelmiş ve metinler halinde mesajlar atmış. 'Acil bir durum mu?' diye gelen mesaja bakarken zihnime kaydolan bir çok kelime ve sormak istediğim bir çok soru.

Mesajdan bir alıntı: "Hocam bu saatte rahatsız ediyorum kusura bakmayın ama kızımla yarın konuşur musunuz? Eğer derslerine çalışmazsa okumazsa gelecekte evlenip sadece kocasının eline bakmak zorunda kalacağını, okumazsa gelecekte pasif ve sadece kendini sevdirmek için çabalayan; arkasına dönüp baktığında kendi için hiçbir şey yapmamış olduğunu gören biri olacağını kızımla yarın konuşur musunuz.

Ayrıca derslerine çalışmazsa babasının onu okuldan alacağına dair onu korkutup göz dağı verir misiniz. Eşim çok sinirli derslerindeki başarısızlığından; lütfen kızımın kulağını çekin ve deyin ki eğer okumazsan şu şu şu olumsuzluklar seni bekliyor."

Metin metin bir annenin yardım isteği bu mesaj fakat bu iyi niyetle gönderilen mesaj da bir şey eksik değil mi sizce de? Çocuğum ne istiyor ve neden başarısız sorusu sorulmamış geleceğe dair olumsuz telkinlerin çözüm olacağı benimsenmiş.

Kısacası korku kültürü ile eğitim ağır basıyor bu durumda. Bu ebeveyn mutlaka kızını seviyor ve onun gelecekte bağımsız başarılı ve güçlü bir birey olmasını istiyor. Fakat geçmişten öğrendiği çocuk yetiştirme tutumu ile jenerasyon ile değişen ebeveyn tutumu arasında bir bağlantı kuramamış olması istediklerini çocuğuna yansıtmasına engel oluyor. Bu ebeveynin kızının başarılı olması için önce aile ile görüşme yapılıp sonra ebeveyn tutumu hakkında bilgi verilip çocuğa uygun yol haritası çizilmiştir.

Peki ebeveyn tutumu olarak sizler hangi tutumu benimsiyorsunuz ve ebeveyn tutumu neden önemli?

Ebeveynlik, "gelişme ve hayatta kalma için bir çocuğun bakım, ihtiyaç ve desteğinin sürekli olarak sağlanması" şeklinde tanımlanabilir.

Ebeveynlik, ilk çocuğun doğumu ile başlayan ve ailedeki bütün çocukların tam olarak olgunlaşmasına kadar devam eden bir süreçtir. Çocuklar bir gelişim evresinden diğerine geçerek gelişirken, onların ihtiyaçları ve davranışları karakteristik özellikleri de değişir. Benzer şekilde ebeveynlik süreci de yetişkinlik evresinin sonuna kadar ebeveynlerin gelişimsel ihtiyaçları doğrultusunda değişir. Yaşam döngüsünün başından sonuna kadar, ebeveynlik çift yönlü bir süreçtir. Çocuk ailenin davranışlarından etkilenirken, aile de çocuğun davranışlarından etkilenir. Böylece ailede çok boyutlu ilişkiler görülür. Çocuğun kendi kendini yöneten, yüksek benlik algısına sahip, doyumlu bir birey olarak gelişmesi, büyük ölçüde ona sağlanan fırsatlara ve anne babanın çocuklarına karşı olan ebeveynlik stillerine bağlıdır.

Ebeveyn tutumları, genel olarak çocuğun yetiştirilmesinde anne ve babanın başvurduğu sözel ve davranışsal iletişimleri kapsar. Benimsenen bu tutum ve davranışlar, birey psikolojisi üzerinde ciddi etkiler bırakmaktadır. Anne ve babanın çocuklarına karşı takındığı davranışlar ve sergilediği davranış ve takındığı tutumlar, çocuğun karakter ve kişilik yapısını belirleyen en temel unsurlardır. Psikolojisi düzgün olan bireylerde ki ekten temel yapılardan biri, anne ve babanın sağlıklı tutumlarıdır.

Anne ve babası ile sağlıklı bir ilişki içerisinde olan bireylere bakıldığında genel olarak girişken, düşüncelerini özgürce ifade edebilen ve son derece özgüvenli oldukları görülmektedir.

Sağlıklı bir aile yapısında sağlıklı bireyler yetiştirmek isteyen ebeveynler yeni nesil çocuk yetiştirme metodları ile tanışmalıdır. Bu nedenle kişisel gelişimin gücünden faydalanarak güçlü yönlerini keşfederek çocuk ile ebeveyn çatışmasını en aza indirerek çocukluk, ergenlik gibi sancılı dönemleri sağlıklı bir şekilde atlatmalıdır.

Ebeveyn koçluğu da ebeveynlere uzman kişilerden destek olarak ebeveyn çocuk arasındaki bağın güçlenerek, çocuk psikolojisi ve gelişimi ile ilgili alanın en güncel bilimsel bilgilerini aktararak, çocukların sağlıklı gelişimi ve sahip oldukları potansiyelini gerçekleştirebilmesine destek olacak ebeveyn yaklaşımları kazandırmayı hedef almaktadır. Ebeveyn koçluğu günlük etkinlik ortamlarında çocuğun öğrenme ve gelişimini desteklemek için ebeveynleri geliştirme tekniğidir. Ebeveyn koçluğu; ebeveynlere çocuklarının fiziksel, psikolojik, duygusal ve sosyal yönden gelişimlerinin her aşamasında gerekli olan yetenek ve anlayış kazanmalarına yardımcı olan bir eğitimdir.

Kimya Çiftçi Dumlu / Sosyolog-Aile Danışmanı