Soçi'de kritik tahıl zirvesi: Afrika tahılı tamam, Batı için top BM'de

Yayın Tarihi: 05 Eylül 2023 Salı 08:30:00

Güncelleme Tarihi: 05 Eylül 2023 Salı 08:30:00

Erdoğan-Putin zirvesinden iki ara sonuç çıktı. Rus tahılı Türkiye üzerinden Afrika'ya gidecek. Avrupa için Putin'in şartları müzakere edilecek.

Akşam Gazetesi

ABONE OL

Erdoğan, Putin'le Rus tahılının Afrika ülkelerine gönderilmesi konusunda mutabık kaldıklarını söyledi, "Katar mali destek verecek" dedi. Putin ise Avrupa'ya tahıl konusunda "Bizi dolandırdılar. Yaptırımlarının kalkması durumunda anlaşmaya hazırız" ifadesini kullandı.

Dünyanın merakla beklediği Soçi Zirvesi dün gerçekleşti. Başkan Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin Soçi şehrindeki Rus Sanatoryum'da bir araya geldi. İki lider tahıl koridoru başta olmak üzere Ukrayna krizi, güvenlik, enerji, turizm ve Suriye konusunu detayla bir şekilde masaya yatırdı. Erdoğan ve Vladimir Putin, yaklaşık 3 saatlik görüşmenin ardından kameralar karşısına geçerek ortak basın toplantısı düzenledi. Başkan Erdoğan, ticaret, tarım, turizm, ekonomi ve finans başta olmak üzere çok boyutlu işbirliğini daha da güçlendirmek için atılabilecek adımları değerlendirdiklerini anlattı.

DÜNYAYA NEFES OLDU

Karadeniz girişimi küresel gıda kriziyle mücadelede anahtar rol oynadığını belirten Erdoğan, "Özellikle Afrika gibi tahıla en çok ihtiyaç duyanlar için bir nefes borusu oldu. Gündeme getirilen alternatif öneriler Karadeniz girişimi gibi sürdürülebilir, güvenli ve taraflar arası işbirliğine dayanan kalıcı bir model sunamamıştır. Rusya'nın girişimin yeniden başlaması noktasındaki beklentileri tüm tarafların malumudur. Eksiklerin giderilerek girişimin devam ettirilmesi gerektiğine inanıyoruz. Bu kapsamda Birleşmiş Milletlerle bir istişare, önemli ilerlemeler içeren yeni öneriler paketi hazırladık. Bu yeni süreç vasıtasıyla netice almanın mümkün olduğu kanaatindeyim. Türkiye olarak beklentileri karşılayacak bir çözüme inşallah kısa sürede ulaşacağımıza inanıyorum" açıklamalarında bulundu.

TAHIL BATI'YA GİDİYOR

Karadeniz Tahıl Koridoru'na ilişkin bir soru üzerine Erdoğan, "Ukrayna'nın burada Rusya ile müşterek adımların atılabilmesi noktasında yaklaşımlarını tabii ki yumuşatması gerekiyor. Buradan çıkacak tahılın yüzde 44'ü Avrupa ülkelerine giderse buna tabii haklı olarak Rusya olumlu bakmıyor" diye konuştu.

TÜRKİYE OLARAK VARIZ

Putin'in fakir ülkelere 1 milyon ton tahıl gönderme teklifine destek veren Erdoğan, "Biz de kendilerine 'burada üzerimize ne görev düşüyorsa Türkiye olarak biz de buna varız ve sizden gelecek olan bu tahılları biz fabrikasyon olarak değirmenlerimizde öğüterek un şeklinde fakir Afrika ülkelerine gönderebiliriz' dedik" bilgisini verdi.

100 MİLYAR DOLAR TİCARET HEDEFİ

Erdoğan, "Rusya ile dış ticaret hacmimiz 69 milyar dolarda. 100 milyar dolar hedefine doğru yürüyor olmamız bizi mutlu ediyor. İlişkilerimiz çok farklı bir dönemde " dedi.

Başkan Erdoğan ve Putin, Rus Sanatoryum'daki görüşme öncesi açıklamalarda bulundu. Türkiye-Rusya ilişkilerinde çok farklı bir dönemde olunduğunu ifade eden Erdoğan, iki ülke arasındaki ticari ilişkilere dikkat çekti.

YERLİ PARA İLE TİCARET

Erdoğan, "Türkiye Rusya arasındaki ilişkilerde özellikle şu andaki dış ticaret hacmimizin 69 milyar dolarda olması ve 100 milyar dolar hedefine doğru yürüyor olmamız bizi gerçekten çok mutlu ediyor. Bugün burada Merkez Bankası başkanlarımızın bir araya gelmesi, aramızdaki ikili ilişkilerde yerli para birimine adım atma noktasında da önemli olduğuna inanıyorum" ifadelerini kullandı.

NÜKLEERDE SİNOP HEDEFİ

Akkuyu Nükleer Enerji Santralindeki gelişmelerin gayet iyi devam ettiğini, orada 25 bine yakın istihdam sağlanmasının önemli olduğunu dile getiren Erdoğan, "İlk üniteyle ilgili atılmış olan adım gayet güzel. Kaldı ki bizim daha önce de sizinle görüştüğümüz gibi Sinop Nükleer Enerji Santraliyle ilgili de bir adım atmamız söz konusu olacak diye düşünüyorum. Sinop Nükleer Sawntrali'nde atılacak adım Türkiye'ye sınıf atlatacak. Tabii Trakya'da bir 'hub'ın olacak olması o da ayrı bir zenginlik ve bir canlılık unsuru" dedi.

Erdoğan, Türkiye ile Rusya arasındaki en önemli adımlardan birinin turizm noktasındaki gelişmeler olduğunu belirterek, "Turizmde de şu anda Rusya bizde bir numara" diye konuştu. Görüşmenin en önemli maddeleri arasında tahıl koridorunun olduğunu aktaran Erdoğan, "İnanıyorum ki yapacağımız görüşmeden sonra da basın toplantısıyla verilecek mesaj dünyaya, özellikle az gelişmiş Afrika ülkelerine yönelik bir adım çok çok önemli olacak. Enerji sektöründe zaten aramızdaki adım, özellikle doğal gaz konusunda biz birinci derecede şu anda Rusya ile doğal gazda çok önemli ilişki içerisindeyiz. Bunu daha da geliştirerek devam ettireceğimize inanıyorum" şeklinde konuştu.

İLİŞKİLER ÇOK İYİ SEVİYEDE

Rus lider Putin ise Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkilerin Erdoğan'ın doğrudan katılımıyla kazandığı gelişmenin hızını sürdürdüğünü belirterek, "Geçtiğimiz yıl ticaretimizin yüzde 80'den fazla, kanımca yüzde 86 arttığına dikkatinizi çekmek isterim. Bu yılın ilk yarısında olumlu eğilim devam ediyor. Geçen seneki kadar güçlü değil ama yine de olumlu" dedi. İkili ilişkilerin çok iyi seviyede olduğunu vurgulayan Putin, "Biz enerji alanında da çok emin adımlarla ilerliyoruz. Türkiye ile yakın zamanda hem gaz konusunda hem başka alanlarda önemli adımlar atacağız. Türkiye, Rus nükleer yakıtının ilk partisinin Akkuyu'ya teslim edilmesinin ardından artık kelimenin tam anlamıyla uluslararası nükleer devletler kulübünün üyesi oldu. Her şey planladığımız gibi gidiyor, gelecek yıl ilk üniteyi faaliyete geçireceğiz" açıklamalarında bulundu.

BELGESELİ TAKDİM ETTİ

Putin, Başkan Erdoğan'ı anlatan belgeseli kendisine takdim etti. Erdoğan'ı anlatan belgesel, Rus gazeteci ve TASS Haber Ajansı Genel Müdür Yardımcısı Mihail Gusman tarafından TASS ve Rossiya-24 televizyon kanalının prodüktörlüğünde hazırlandı. Gusman, Erdoğan'ın büyük bir siyasetçi olduğunu belirterek "Türkiye böyle bir lideri olduğu için mutlu bir ülke. O sadece büyük bir siyasetçi değil, büyük bir kişilik, büyük bir karizma. Erdoğan'ın rolü sadece Türkiye'de değil, dünyada da son derece öneme sahip" ifadelerini kullanmıştı.

"BATILI ÜLKELER BİZİ DOLANDIRDI"

Tahıl koridorunu canlandırmak istediklerini belirten Putin, şu talepleri sıraladı: "Bizim tarım ürünlerimizin de engelsiz şekilde denize çıkmasını istiyoruz. Batılı partnerlerimiz bizi dolandırdı. Birkaç gün içinde sözler yerine getirilsin biz bu tahıl koridorunun devam etmesi için kendi çabalarımızı sarf ederiz. Gönderilen gıdaların yüzde 70'i gelişmiş ülkelere gitti, ihtiyacı olan fakir ülkeler yüzde 3'ten daha az pay aldı. Rus ürünlerine yaptırımlar kaldırılmalı. Rusya'dan 1 milyon ton tahıl Türkiye üzerinden Katar finansmanıyla Afrika'ya gönderilmesi üzerinde çalışıyoruz."

ERDOĞAN'A TEŞEKKÜR

Koridor için Erdoğan'ın katkılarını en başından beri hissettiklerini kaydeden Putin, "Erdoğan'ın arabuluculuğu sayesinde birçok proje gerçekleşebildi. Türkiye Cumhurbaşkanına özellikle teşekkür ediyorum. Bu koridora katılma isteğimiz var ancak onlar önce kendi sözlerini tutsunlar. Bu koridorun askeri amaçlarla kullanılması bizi rahatsız ediyor" açıklamalarında bulundu.

AKKUYU 2024'TE HİZMETE GİRECEK

Karşılıklı ticarette yerli para birimi kullanmak istediklerini belirten Putin, "Dolar ve avroyu daha az kullanma konusunda hemfikiriz. Rusya doğalgaz konusunda her zaman Türkiye'nin sorumlu ve en büyük partneri olacaktır. Türkiye üzerinden üçüncü ülkelere de doğalgazı sevk edeceğimizi söyleyebiliriz. 20 binden fazla uzmanımız Türkiye'de, Akkuyu Nükleer Santrali'nin 2024'te çalışmasını umuyoruz" diye konuştu.

TURİST SAYISI ARTACAK

Turizmde oldukça başarılı bir sezon geçirdiklerini kaydeden Erdoğan, "2022 yılında 5 milyon 230 bin Rus vatandaşını ülkemizde ağırlamıştık. Bu yılın ilk 7 ayında ise 3,5 milyon Rus turist ülkemize geldi. Bu sayının kalan dönemde daha da artacağına inanıyorum" diye konuştu.