Ekonomideki payları sınırlı! 3 bin firmanın 116 milyar TL'si fonlarda

TCMB'den dikkat çeken bir analiz. Tahliye kapsamında alınan fonlarda yaklaşık 3 bin firmanın 116 milyar liralık yatırımı bulunuyor. Bu şirketlerin ekonomideki payının sınırlı olduğu, krediye erişimlerinin sürdüğü belirtildi.

AKŞAM GAZETESİ

ABONE OL

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), Merkezin Güncesi blogunda "Fon Tasfiyeleri ve Reel Sektör: Firma Verileri Ne Söylüyor?" başlıklı bir analiz yayımladı. Yapılan analizle tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarının reel sektöre etkilerini açıkladı. Yaklaşık 3 bin firmanın söz konusu fonlarda 116 milyar liralık yatırımı bulunduğu belirlenirken şirketlerin ekonomideki payının sınırlı olduğu belirtildi. Bu tutarın 57 milyar TL'sini para piyasası fonlarının oluşturduğu açıklanırken, firmaların ise krediye erişiminin sürdüğü belirtildi. Çalışmada, tasfiye kapsamına alınan yatırım fonlarında parası bulunan şirketlerin ekonomideki ağırlığı, tedarikçileri üzerindeki olası etkileri ve krediye erişim durumları ele alındı.

YARISI PARA PİYASASINDA

15 Eylül 2026 tarihli verilere göre, söz konusu yatırımların 57 milyar lirası para piyasası fonlarında, kalan bölümü ise hisse senedi ve diğer fon türlerinde yer alıyor. Yatırımcı firmaların sektörel dağılımında belirgin bir yoğunlaşma görülmüyor. Bu şirketler, reel sektörün toplam aktiflerinin yüzde 1,2'sini, istihdamının yüzde 0,6'sını, cirosunun yüzde 0,9'unu ve ihracatının yüzde 1,1'ini oluşturuyor. Toplam ticari kredi bakiyesindeki payları da yüzde 0,9 seviyesinde bulunuyor. Fon yatırımlarının şirketlerin kısa vadeli varlıklarına oranı dikkate alındığında ise yüksek maruziyet grubundaki firmaların ekonomideki ağırlığının oldukça sınırlı olduğu görülüyor. Bu gruptaki şirketlerin istihdam ve cirodaki payı on binde 3, ticari kredilerdeki payı ise on binde 2 düzeyinde hesaplanıyor.

İŞLETMELERE YANSIYABİLİR

Analizde, fon tasfiyelerinin şirketler arasındaki ticari ilişkiler yoluyla diğer işletmelere de yansıyabileceğine dikkat çekildi. Toplam satışlarının yüzde 5'inden fazlasını ilgili fonlarda yatırımı bulunan firmalara gerçekleştiren tedarikçilerin, ekonomideki istihdamın yüzde 1,2'sini ve cironun yüzde 1,5'ini oluşturduğu belirlendi. Fon yatırımı düşük seviyede olan şirketler hesaplama dışında bırakıldığında ise bu oranların belirgin biçimde gerilediği görüldü. Ayrıca, bankaların likidite yönetimini destekleyen adımları ile KOBİ'lerin ve özel sektör tahvili ihraççılarının finansmana erişimini kolaylaştıran düzenlemelerinin olası riskleri sınırlayabileceği ifade edildi. Tasfiye sürecinde kaydedilecek ilerlemenin de reel sektör üzerindeki etkilerin hafiflemesine katkı sağlayabileceği kaydedildi.

KREDİYE ERİŞİM SORUNSUZ

Tasfiye sürecinin şirketlerin kısa vadeli nakit ihtiyaçlarını artırabileceği belirtilen çalışmada, firmaların kredi kullanımlarına ilişkin veriler de incelendi. Haftalık verilere göre, ilgili fonlarda yatırımı bulunan şirketlerin kullandığı kısa vadeli Türk Lirası kredilerin toplam kısa vadeli kredi kullanımları içindeki payı artış gösteriyor. Bu gelişme, firmaların krediye erişiminin devam ettiğine işaret ediyor. TCMB'nin 1 Ekim 2026'da bankaların likidite yönetimini ve makrofinansal istikrarı desteklemek amacıyla yaptığı düzenlemelerin de bu görünümde etkili olduğu değerlendiriliyor.