YAZARLAR

İhmal etmeye gelmez kuyruk sokumu hasarı

Hastaların doktora gitmemek için direndiği kuyruk sokumu ağrısı basit bir travmadan kansere kadar bir çok nedenle ortaya çıkabilir.  

Kuyruk sokumu ağrısına koksikodinia ya da koksiks ağrısı denir. Koksiks kemiği “guguk”tan gelir ve guguk kuşunun gagasına benzediği için bu ad verilmiştir. Lokal bir bölgenin ağrısı olup basit bir travmadan kansere kadar bir çok neden kuyruk sokumu ağrısına neden olabilmektedir. Bazen hiçbir neden olmadan da kuyruk ağrısı ortaya çıkabilmektedir.

VÜCUDU DENGEDE TUTUYOR 

Söylendiğinde pek dikkate alınmayan fakat hastaların yaşam kalitelerini ciddi olarak etkileyen ve de tedavi edilebilen bir rahatsızlıktır. Kuyruk sokumu ağrısı olanlar bu şikayetlerini uzun süre saklarlar ancak işler içinden çıkılmaz bir duruma geldiğinde önce yakınlarına sonrada doktora dertlerini açarlar. Belin arka bölmemizin hemen altında kalçamızın hemen üstünde, oturduğumuzda oturulan yere temas eden çok parçalı kemiğimiz yani kosiksin birkaç önemli görevi vardır. Öncelikle oturduğumuzda vücudun dengede durmasına yardımcı olur ve birçok tendon, kas ve bağlar bu anatomik yapı ile ilintilidir.

AĞRI BACAKLARA YAYILABİLİR

Basit koksiks ağrıları bile oturduğunuzda veya bir sandalyeden kalktığınızda veya otururken geriye yaslandığınızda ağrı daha da kötüleşebilir. Ayrıca tuvaleti kullanırken de ağrılarınız artabilir. Kadınlar adet dönemi boyunca bu bölgede rahatsızlık duyabilirler. Bazen kuyruk sokumu ağrısı arkadan bacaklara doğru yayılabilir. Koksiks ağrısı ayakta durma veya yürüme halinde kuyruk kemiği üzerindeki baskı hafiflediği için ağrılar azalır. 

Kemik aşınması ve kireçlenme

Hastalar sert bir yere otururlarsa veya uzun süre otururlarsa kuyruk sokumu direk baskıdan dolayı ağrımaya başlaya başlayabilir. Düşme çarpma gibi durumlarda kuyruk sokumunu oluşturan küçük kemikler yerinden oynayabilir veya kırılabilir. Kuyruk sokumundaki kemiklerin aşınması, kireçlenmesi de ağrılara neden olabilir. Gebeliğin son aylarında hormonların etkisi ile koksiks civarındaki bağlar doğumun kolaylaştırılması amacıyla gevşer ve kuyruk sokumundaki küçük kemikler baskıya daha çok maruz kalır. Yapılan çalışmalarda  kadınların erkeklerden daha sıklıkla kuyruk ağrısı çektiklerini göstermektedir. Diğer yandan şişman olanlar kuyruk kemiği problemlerine daha eğilimli olmaktadırlar. Yani aşırı kilolu olmak kuyruk sokumu ağrısı için risk faktörleri arasındadır. Ama bir anda aşırı kilo da verilmesi de uygun değildir. Çünkü kemik üzerindeki dokuların ani kaybı kemik üzerindeki desteğin kaybolmasına neden olur. Destek dokusu kaybı kuyruk sokumunun yaralanmasını, ağrısını tetikleyen bir neden olup dikkatli olunmalıdır. Enfeksiyon veya tümörler  koksiks ağrısının nadir nedenleri arasındadır. 

ÇÖZÜMÜ VAR

Kronik koksikodinia için neden olarak buradaki ağrı, ganglionun (impar) aşırı aktivitesi suçlanmaktadır. Lokal anesteziyle yapılan test sonucu kuyruk sokumu kronik, geçmeyen ağrı kaynağının bu ganlion olduğu kesin tanısına varılmış ise bu ağrıyı kalıcı olarak ortadan kaldırmak için Radyofrekans tekniği ile ablasyon dediğimiz siniri yok etme işlemi yapılır ve hasta bu amansız ağrıdan kurtulabilir. Ablasyon kimyasal olarak da yapılabilir. Bu koksigeal ablasyon enjeksiyon teknikleri uzun yıllardan beri başarı ile uygulanmaktadır. 

Oturma pozisyonu önemli

Ağrıyı hafifletmek için bir ısıtma yastığı veya buz paketi ile bölgeye konarak yada yumusak temaslarla ağrı azaltılabilir. Oturulan yer önemlidir, koksikse baskı oluşturmamalıve ağrıyı artırmamalıdır. Özel tasarlanmış yastık yada simitlerdenyarar görebilirsiniz. 

Girişimsel tedaviler

Kronik kuyruk sokumu ağrısında görüntüleme eşliğinde hemen kuyruk sokumu kemiğinin altında impar ganglion denen sempatik ağrı merkezi vardır. Lokal anestezi az dozda bu impar ganglionun içine yapılırsa, ganglionun aşırı aktivitesi ortadan kalkar ve hasta ağrılardan kurtulur. Cerrahi tedavisi, koksiksin kısmen veya tamamen cerrahi olarak çıkarılması şeklindeki koksigektomiyi içerir. 

Elle yerine yerleştirilir

Koksigeal  manipülasyon denilen bir tekniği deneyimli bir doktor yapabilir. Teknik olarak bir doktor eldiven takar ve bir parmağını kuyruk sokumundan içeri sokarak kemiklere dokunur ve ileri geri hareket ettirerek yerine geri getirir. Bu manipülasyonu halk arasındada bir çok kişi yapmakta, denemektedir ancak hekim olmayanların buna yeltenmesi fevkalade yanlış olup istenmeyen sakatlıklara yol açabilir. 

TANI NASIL KONULUR?

Tanı için bazen tanısal testlere gereksinim vardır. Kortizonlu yada kortizonsuz az miktardaki lokal anestezik madde ağrı bölgesine enjekte edilerek ağrının kaynağını anatomik olarak saptamak mümkündür. Bu prosedürün sağlıklı yapılabilmesi için hareketli, anında görüntü veren floroskopi dediğimiz cihazların eşliğinde işlemin yapılması uygundur. Aksi halde ilaç dağılarak istenen sonuç alınamayabilir. Düz röntgen görüntüleri, örneğin ilk kez düşme çarpma sonucu doktora gelen hastalarda yapılan bir tetkiktir.

TOMOGRAFİ VE MR ÇEKİLİR

Kırık veya kemik yapılarda anatomik bir sıkıntının olup olmadığını belirlemek için çektirilir. Lumbosakral manyetik rezonans görüntüleme (MR), kuyruk sokumu ağrısının, omurga içinde daha üstte bulunan (yani bel kısmında veya sakral bölgelerde) anatomik yapılardan kaynaklandığı şüphelenilen vakalarda en faydalı seçenektir. 

NE YAPMALI?: Ağrı şiddetli veya birkaç günden fazla sürüyorsa doktora danışmakta yarar vardır. Kuyruk ağrısı genellikle ciddi olmayıp o andaki düşme, çarpma, yaralanma, uzun süre sert yerde oturmadan kaynaklanan geçici bir durum olabilir. Nadiren de bölgeden kaynaklı bir kanserin habercisi olabilir. 
MANUEL TIPTAN DESTEKALINMALI: Öncelikle kuyruk sokumu civarındaki kasların elle yoklanması sonrası herhangi bir gerginlik varsa onların gevşetilmesi için manuel teknikler ve fizik tedavi seçenekleri  kullanılır. Osteopatik, kayropraktik veya koksiksi harekete geçiren diğer “manuel tıp” teknikleri bazen bazı klinisyenler tarafından uygulanmaktadır.