• Bist 100
    85.309
  • Dolar
    6,0534
  • Euro
    6,7596
  • Altın
    248,1109
İstanbul
16 / 23
0530 708 54 54
0530 708 54 54

YAZARLAR

Akıl, ölüm sonrasını da belirler 

12 Eylül 1980 İhtilali’nden sonra Türkiye, içe ve dışa dönük çalışmalar yapacak olan bir takım yapıların inşaasında ve Türk düşünce hayatında Mâturîdilik’i yeniden kurgulamaya dönük çaba gösterme kararı aldı. Bu kararın tam manasıyla uygulanmaması için dışarının da desteklediği bir iç direnç var ve taraflar arasındaki mücadele devam ediyor. Bu mücadele, Türkiye için bir hayat memat meselesi. 

Akılcı ve yenilikçi Hanefi-Mâturî ekol ile nakilci ve gelenekçi Şafii-Eş’ari ekol arasındaki mücadeleden Şafii-Eş’ari ekol baskın çıktı ve bunun doktrininin içselleşmesi sağlandı. Pek çok açmazın sebebi ve son yüz yılların hâkimi olan bu doktrin, zamanla toplumun neredeyse tüm davranışlarını şekillendiren kaynak koduna dönüştü. 

Hanefi-Mâturî olduğunu söyleyen önemli bir kesim, hayatının pek çok alanına Eş’ari yaklaşımın hâkim olduğunun farkında değil. Sonuç ise ortada, stratejinin, istihbaratın dehası Türkler, Batı’nın eğittikleriyle Batı’ya karşı savaşabileceğini ve bu mücadeleden de galip çıkabileceğini düşünür oldu! 

İslam dünyası aklı üç asırdır kullanmıyor. Akıl insanın sahip olduğu en kıymetli varlıktır. Akıl, evreni anlamanın yegâne aracıdır. İnsan aklıyla vardır, eğer aklı olmasaydı varlığını devam ettiremezdi. Evrende ilk belirmesinin üzerinden ortaya çıkıncaya kadar geçen sürede varlığını muhafaza edemezdi. 

İnsan evrene proğram/ruh olarak indi, beden elbisesini dünyada giyindi. Evren otlardan, madenlerden insana akıl sahibi varlıkların evidir. Evren insanın ölüm sonrasına hazırlık yeridir. Ölüm sonrası, insanın aklını kullanmasına göre şekillenir. Ölüm insanın boyut değiştirmesidir. Akıl, ölüm sonrası boyutun belirleyicisidir. İnsan aklı kadardır. Akıl insanın özgürlüğüdür. 

Eşarilik’te akıl değil, naklen gelen esastır, aklın bir kıymeti yoktur. İnsanın her şeye nakledilenlerle cevap bulacağına inanılır. Eşarilik, aklı reddettiği için ihtiyaç duyduğunda anında yabancı destek bulabilir. Aklı reddedeni kim desteklemez ki! 

İslam âleminde bugün Eşarilik yürürlükte, aklı kullanmayı reddettiği için desteklenmekte. Eşarilik, aklı iptal eder, bu nedenle de olabildiğince yaygınlaşmasında sakınca görülmez, lüzum ettiğinde ihtiyacı karşılanır. 

Mâturîdilik aklı esas alır, aklın üzerinde Yaratıcı’dan başka güç tanımaz. İnsanın tüm sorularına aklıyla cevap bulabileceğini söyler. İnsanın özgürlüğünden yanadır. Aklın men edilmesinin önündeki yegâne unsurdur, bu nedenle de “tehlikeli” olarak görülür. 

İnsan aklıyla vardır, Eşarilik’te ise insan aklından kurtulmalıdır. Eşarilik, insanın ölüm sonrasını iptal etmektedir. İnsan aklıyla insan olmanın farkına varır. Eşarilik, insan, insan olduğunun farkına varsın istemez. Eşarilik, aklı Eşarilik’ten alınma emanet olarak gördüğü için insanı kendi eseri ilan eder. Eşarilik, insanı insan yapan aklı, hakikate engel olarak görür. 

Türkiye’de Mâturîdilik anlaşılmış olsaydı 16 Temmuz yaşanmazdı, kimse insanları pis çamaşırlarıyla kandıramazdı. 

İnsan akıl süzgecinden geçmeyen her şeyden şüphe etmeli, akıldan başka bir rehber tanımamalı. 

Ömer Özkaya Diğer Yazıları