YAZARLAR

yazarresmi
İslam Memiş

islammemis@gunes.com

12 Mart 2018

TÜM YAZILAR İÇİN TIKLAYINIZ

Enflasyonda gıda etkisi (1)

2008 kriziyle birlikte gıda fiyatlarında ciddi bir artış yaşanıyor. 

Nedenlerini şöyle sıralayabiliriz: 

Mevsimsel etki ( Küresel ısınma ), Döviz ( Kur artışı ), Enerji maliyeti ( Mazot ve ulaşım ), Aracıların artması ( Komisyoncular ), Fire ( Depolama yetersizliği ), Talep ( Nüfusun artması ), Kültür ( İsraf )... 

Gıda sektörü, enflasyon rakamlarında önemli yere sahiptir. 

Tüketici fiyat endeksinde (TÜFE) 407 tane mal var ve endekse içeceklerle birlikte yüzde 23 gibi bir ağırlının olduğunu söyleyebiliriz. 

Özellikle Ocak ve Şubat aylarında gıda fiyatlarındaki artışın sebebini şuna bağlayabiliriz. 

Kış aylarında serada yetişen ürünler için daha çok enerji harcanır ve daha geç yetiştiği için pazara da geç ulaşır. 

Kış aylarında insanlar evde daha çok vakit geçirdiğinden gıda talebi artmakta, üretici ve tüketici rakamları arasındaki makas aralığı da genişlemektedir. 

Aşağıdaki TÜİK grafiğinden bunu daha net görebiliyoruz. 

Küresel piyasalarda döviz kurunun artması, gıda fiyatlarını yükselten diğer önemli bir faktör. 

Çünkü maliyetler döviz üzerinden yapılıyor. 

Mazot ve tohumlar, yurtdışından dövizle satın alındığından kur farkı fiyatlara direk etken oluyor. Maalesef modern bir sisteme geçememiş olmamız da gıda sektöründe israfın artmasını destekliyor. 

İsraf’ı iki yönden ele almak gerek: 

1- Gıda sektöründe depolama sistemi yetersiz olduğundan sebze yada meyvaların yüzde 20’si çöpe gidiyor. 

Buna sektörde FİRE denir. Yani topraktan mis gibi çıkan nimetlerin ciddi bir miktarı daha pazara ulaşmadan çöp oluyor. 

2- Toplumun israfa dikkat etmemesi. 

Biz çarşı, pazar ve marketlerde gerekli gereksiz poşetleri doldururken gelişmiş ülkelerin tane ile alış veriş yapmalarını umursamıyoruz. 

Çok yakın bir tarihte bizde adet ile sebze meyva almaya mecbur kalacağız ! 

Aşağıdaki TÜİK grafiğinde işlenmiş ve işlenmemiş gıdaların arasındaki farkı gördüğümüzde bunu daha net görebiliriz. 

Tarımsal üretimde istikrarın olmaması, gereksiz halkaların çıkarılmaması, çiftçilerin örgütlenmemesi, üretici kooperatiflerin birlikte hareket etmemesi, modern sisteme geçilememiş olması, dünya ile rekabete hazır olmamamız, nedenlerden çok sonuca odaklanmamız gıda ve enflasyon rakamlarını artıran diğer önemli etkenlerdir... 

( Çözüm önerilerini Perşembe günü yazacağım )