Duransel Doğan
Satışlar... Satışlar... Satışlar...

Tekel'in sigara biriminin satışı için ikinci kez yapılan ihaleye teklif gelmedi. Geçen yıl Japan Tobacco International'in (JTI) 1.150 milyon dolarlık blok alım teklifi 'değer' bulunmayınca ihale iptal edilmişti. Şimdi 'hiç' teklif gelmedi ve ikinci kez iptal.
Neden böyle oldu, denilirse farklı yanıtlar verilebilir. Ama kanımca en gerçekçi yanıt, zaten yıllardır, 'satıldı satılacak' diye yatırım yapmasına izin verilmeyen, teknolojisi ve pazar payı geriletilen Tekel Sigara, yabancı sigara üreticileri için 'mum gibi eriyen' bir rakip. Hatta rakip olmaktan 'çıktı' denilebilir. Şu halde bile yabancı markalar pazarın yüzde 50'sini ele geçirmişlerse, Tekel'in bu şekilde devam etmesi diğer markalar için hiç de ürkütücü değil. Nasıl olsa birkaç yıl içinde yüzde 50'nin de altına inecek pazar payı. O nedenle Tekel'in 'yavaş, yavaş ve kendi kendine ölmesini' beklemek, seyretmek pek çoğunun işine geliyor olmalı. Zaten olan da bu.
Diğer yandan Petkim'in halka arz edilecek yüzde 30'luk hissesine gelen talep, satışa çıkartılan hisse adedinin 7 katı! Özelleştirmede, 'yöntem - model' konusunu ciddi bir şekilde tartışmamız gerektiği açık. Satılacak kuruluşları ya doğru yöntemlerle ve zamanında satmak, ya da yıllarca 'satıldı - satılıyor' diye bekletip, çürütüp, kokutup fiyat ve değer olarak 'gebertmek' sonra da SEKA örneğinde olduğu gibi kapatmak! Hangisi? Artık karar verelim, yoksa Türkiye'nin değerleri tükenip gidiyor.
***
Diğer yanda Turkcell satışı, Yapı Kredi satışı. Çukurova Grubu ve patronu Mehmet Emin Karamehmet için söylenmedik söz, isnat edilmedik itham kalmadı. Ancak şu son iki satış kararı ile ilgili açıklamalar gösterdi ki, Karamehmet'in borçlarını 'kat - kat' ödeyecek değerde varlıkları var. Mücadele de zaten, bu varlıkların 'ulusal' sermaye içinde muhafazasıydı. Ama o da bir insan ve sanırım 'artık yeter' deme noktasına geldi.
Yapı Kredi'nin satışı ile ilgili olarak, Koç - Uni Credito - Çukurova arasında 'nihai' noktaya gelindiğinin bugünlerde açıklanması bekleniyor. Pamukbank'ı darboğaza sokan ve Çukurova Grubu'nun bankalarına 'el koyma' gerekçesini oluşturan Fiskobirlik - Hazine alacakları konusu da son torba yasa ile çözüldü. Yapı Kredi'deki 'opsiyon' ve Turkcell hisseleri konusu da bankanın yeni sahipleri ile çözümlenecek gibi görünüyor. Belki de Hazine - Fiskobirlik, Pamukbank'a olan borç ve faizlerini zamanında ödeseydi, bu gelişmeler yaşanmayacaktı. Şimdi 'hortumcu' edebiyatı yapanlar hiçbir şeyin hortumlanmadığını gördü ki; Telia Sonera'yla yapılan satış görüşmelerinde Turkcell'in yüzde 15 - 20'sinin bile asgari 3.1 milyar dolar, hatta Rus GSM operatörü Alfa'nın girişimi göz önünde tutulursa daha da değerli olduğu ortaya çıktı. Avea'nın yarısı yabancı ortağın. Telsim yabancılara satılacak. Turkcell'de yabancı hisse çoğunluğu ve yönetim. Yakında, Türk Telekom da yabancılara satıldığında, hep beraber bayram ilan ederiz.
- Alooooo...
- Just a moment please! Wait a minute!
- Alooooo...
- Who is calling?

:: / Yazarımızın 07 Nisan 2005 tarihli  ' Acılı bir aradan sonra, ne değişmiş?'  'başlıklı yazısı için tıklayınız.